[THE GUARDRAIL]
ryzyko AI · nadzór · bezpieczeństwo
Home / Kary

Karę można obniżyć o 20 do 70 procent. Kiedy układ przysługuje?

Rozdział 5 ustawy wprowadza układ o nadzwyczajne złagodzenie sankcji. Przy samodzielnym ujawnieniu naruszenia widełki rosną do 30 i 90 procent.

Mechanizm Polska

W skrócie

  • Art. 70 ust. 6: w ramach układu Komisja może obniżyć karę nie mniej niż o 20 i nie więcej niż o 70 procent.
  • Gdy postępowanie wszczęto na podstawie informacji przedstawionych Komisji z własnej inicjatywy przez naruszającego, widełki wynoszą od 30 do 90 procent. Art. 84 ust. 1.
  • Układ jest wykluczony, gdy naruszenie doprowadziło do zdarzeń z art. 3 pkt 49 lit. a, b lub d rozporządzenia: śmierci, poważnej szkody dla zdrowia albo zakłócenia infrastruktury krytycznej.
  • Warunkiem są 2 rzeczy naraz: zaprzestanie naruszenia albo usunięcie stanu niezgodności oraz ujawnienie wszystkich istotnych okoliczności wraz z osobami współdziałającymi.
  • Rozdział 5 wchodzi w życie 28 października 2026, razem z kontrolą i karami.
Reklama

Co asystenci AI mówią o twojej firmie?

Odpowiedzi modeli stają się kanałem, nad którym dział komunikacji nie ma kontroli. EntityRise sprawdza, jak asystenci opisują twoją firmę i czyją nazwę podają zamiast niej. Od 19 USD.

Sprawdź swoją widoczność w AI na EntityRise.ai →

Polska ustawa dokłada do unijnego reżimu kar coś, czego samo rozporządzenie nie ma: tryb, w którym wysokość sankcji jest przedmiotem uzgodnienia.

Nazywa się układ w sprawie warunków nadzwyczajnego złagodzenia sankcji i zajmuje cały rozdział 5.

01Na czym polega układ?

Na wymianie. Strona porządkuje naruszenie i ujawnia jego okoliczności, a Komisja obniża sankcję w z góry określonych widełkach.

Art. 70 ust. 1 pozwala Komisji wydać postanowienie o możliwości zawarcia układu, jeżeli w toku postępowania uzna, że przyczyni się to do pełniejszej realizacji celów rozporządzenia i ustawy. Art. 70 ust. 2 daje analogiczne prawo stronie, która może wystąpić z wnioskiem.

To nie jest umowa cywilna ani ugoda w potocznym sensie. Komisja wydaje postanowienie o możliwości zawarcia układu albo o jej braku, a dopiero potem strony ustalają treść.

02Ile realnie można ugrać?

Widełki są dwie i różnica między nimi zależy od tego, kto pierwszy przyszedł z informacją.

Widełki odczytane z art. 70 ust. 6 ustawy, Dz.U. 2026 poz. 1003, w powiązaniu z art. 84 ust. 1.
SytuacjaObniżenie minimumObniżenie maksimum
Układ w zwykłym postępowaniu20 %70 %
Postępowanie wszczęte z informacji naruszającego30 %90 %
Brak układu0 %0 %

Różnica między pierwszym a drugim wierszem to dwadzieścia punktów procentowych na dole i dwadzieścia na górze. Art. 84 ust. 1 wiąże ją z sytuacją, w której postępowanie zostało wszczęte na podstawie informacji lub dokumentów przedstawionych Komisji z własnej inicjatywy przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, a informacje te ujawniają wszystkie istotne okoliczności, w tym osoby współdziałające.

To jest klasyczna konstrukcja leniency, znana z prawa ochrony konkurencji, przeniesiona do nadzoru nad AI.

03Czego układ nie obejmuje?

Najpoważniejszych skutków, i granica jest wyznaczona precyzyjnie.

Art. 70 ust. 1 wyklucza układ, gdy działanie strony doprowadziło do zdarzeń z art. 3 pkt 49 lit. a, b lub d rozporządzenia 2024/1689.

Wyłączenia odczytane z art. 70 ust. 1 ustawy w powiązaniu z art. 3 pkt 49 rozporządzenia (UE) 2024/1689.
LiteraSkutekUkład
lit. aŚmierć osobyWykluczony
lit. bPoważna szkoda dla zdrowiaWykluczony
lit. dZakłócenie infrastruktury krytycznejWykluczony
lit. cNaruszenie praw podstawowychNie wymieniono w wyłączeniu

Ostatni wiersz jest tym, na który warto zwrócić uwagę. Wyłączenie wymienia trzy litery z czterech. Naruszenie obowiązków chroniących prawa podstawowe, czyli lit. c, nie znalazło się na liście, więc z samego brzmienia przepisu układ w takiej sprawie nie jest z góry wykluczony.

04Jakie warunki trzeba spełnić?

Dwa, i muszą wystąpić łącznie.

Art. 70 ust. 4 wymaga, żeby strona zaprzestała naruszania prawa albo usunęła stan niezgodności z prawem, w tym przez spełnienie obowiązku niewykonanego w terminie, oraz żeby ujawniła Komisji wszelkie istotne okoliczności naruszenia wraz z dowodami, w tym osoby i inne podmioty współdziałające.

Drugi warunek jest kosztowny i trzeba to powiedzieć wprost. Ujawnienie podmiotów współdziałających oznacza wskazanie dostawcy, integratora albo klienta, jeżeli brali udział. Decyzja o wejściu w tryb układowy jest więc także decyzją o relacjach handlowych.

Art. 70 ust. 5 pozwala stronie zobowiązać się dodatkowo do usunięcia w określonym terminie usuwalnych skutków naruszenia oraz do naprawienia szkody, w całości albo w części, także wtedy, gdy ujawni się w przyszłości.

05Kiedy podejmuje się tę decyzję?

W trakcie postępowania, pod presją czasu wyznaczonego przez organ.

Art. 71 ust. 1 przewiduje, że w postanowieniu o możliwości zawarcia układu Komisja wyznacza termin jego zawarcia. Art. 72 ust. 1 wymaga, żeby niezwłocznie po złożeniu oświadczenia o woli zawarcia układu strona przedstawiła znane jej okoliczności naruszenia wraz z dowodami.

Praktyczny wniosek jest taki, że analiza opłacalności układu nie powinna zaczynać się w dniu doręczenia postanowienia. Warto wiedzieć wcześniej, jakie okoliczności byłyby ujawniane i wobec kogo, bo to jest część, której nie da się przygotować w tydzień.

Reżim wchodzi w życie razem z kontrolą i karami, czyli 28 października 2026 r. Wszystkie terminy zebrane są w kalendarzu.

06Najczęstsze pytania

O ile można obniżyć karę w układzie z KRiBSI?

Nie mniej niż o 20 i nie więcej niż o 70 procent. W przypadku z art. 84 ust. 1, czyli gdy postępowanie wszczęto na podstawie informacji przedstawionych przez naruszającego z własnej inicjatywy, widełki wynoszą od 30 do 90 procent.

Kiedy układ jest wykluczony?

Gdy działanie strony doprowadziło do zdarzeń wskazanych w art. 3 pkt 49 lit. a, b lub d rozporządzenia 2024/1689. Chodzi o śmierć osoby, poważną szkodę dla zdrowia oraz poważne i nieodwracalne zakłócenie zarządzania infrastrukturą krytyczną lub jej działania.

Co trzeba zrobić, żeby układ był możliwy?

Dwie rzeczy łącznie. Zaprzestać naruszania prawa albo usunąć stan niezgodności, w tym przez wykonanie zaległego obowiązku, oraz ujawnić Komisji wszystkie istotne okoliczności naruszenia wraz z dowodami, w tym osoby i podmioty współdziałające.

Kto występuje z inicjatywą zawarcia układu?

Obie strony mogą. Komisja może wydać postanowienie o możliwości zawarcia układu z urzędu, jeżeli uzna, że posłuży to pełniejszej realizacji celów rozporządzenia i ustawy. Strona może też sama złożyć wniosek o zawarcie układu.

07Źródła i metoda

  1. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003, rozdział 5, w szczególności art. 70, 71 i 72, oraz art. 84 ust. 1 i art. 127 pkt 2.
  2. Rozporządzenie (UE) 2024/1689, art. 3 pkt 49, dla definicji poważnego incydentu, do której odsyła wyłączenie z art. 70 ust. 1 ustawy.
  3. Rozporządzenie (UE) 2024/1689, rozdział XII, dla wysokości kar, od których liczy się obniżenie.
  4. Ocena praktycznych konsekwencji tego mechanizmu jest oceną redakcji. Nie jest to porada prawna i nie przesądza wyniku żadnego postępowania.
RW

, The Guardrail

Wydanie polskie The Guardrail. Każdy obowiązek opisany tutaj wskazuje akt, jednostkę redakcyjną i datę wejścia w życie, żeby dało się to sprawdzić w źródle. Reach them at editor@theguardrailreport.com.