W skrócie
- Art. 104 ust. 1: Komisja nakłada kary w przypadkach, wysokościach i na warunkach z rozdziału XII rozporządzenia 2024/1689. Ustawa nie tworzy własnych stawek.
- Art. 104 ust. 4: równowartość kwot w euro liczy się według średniego kursu NBP z 28 stycznia danego roku. Jeden kurs na cały rok.
- Art. 104 ust. 5: karę uiszcza się w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.
- Art. 105 ust. 1: podmiot ma 14 dni na dostarczenie danych do określenia podstawy wymiaru. Przy braku danych Komisja ustala podstawę sama.
- Obok kary administracyjnej stoją przepisy karne z art. 112 i 113: kara ograniczenia wolności albo grzywny, także dla osoby działającej w imieniu spółki.
Co asystenci AI mówią o twojej firmie?
Odpowiedzi modeli stają się kanałem, nad którym dział komunikacji nie ma kontroli. EntityRise sprawdza, jak asystenci opisują twoją firmę i czyją nazwę podają zamiast niej. Od 19 USD.
Ustawa o systemach sztucznej inteligencji nie zawiera taryfikatora. Wysokość kar bierze z rozporządzenia i dokłada do tego trzy własne reguły.
Każda z nich jest krótka i każda zmienia coś istotnego dla firmy, wobec której toczy się postępowanie.
01Skąd bierze się wysokość kary?
Z rozdziału XII rozporządzenia, nie z prawa krajowego.
Art. 104 ust. 1 stanowi, że Komisja nakłada administracyjną karę pieniężną w przypadkach, wysokościach i na warunkach określonych w rozdziale XII rozporządzenia 2024/1689. Widełki są więc identyczne jak w każdym innym państwie członkowskim.
Art. 104 ust. 2 i 3 dodają wymóg proceduralny: podejmując decyzję, Komisja uwzględnia przesłanki z art. 99 ust. 7 rozporządzenia i wskazuje je w uzasadnieniu.
To jest praktyczna informacja dla strony postępowania. Uzasadnienie decyzji ma przewidywalną strukturę, a każdą przesłankę można kwestionować osobno, zamiast polemizować z kwotą jako całością.
02Dlaczego 28 stycznia jest ważną datą?
Bo to jedyny dzień w roku, w którym ustala się kurs przeliczeniowy dla wszystkich kar.
Art. 104 ust. 4 wskazuje średni kurs euro ogłaszany przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów na dzień 28 stycznia każdego roku. Jeżeli w danym roku NBP nie ogłasza średniego kursu tego dnia, stosuje się kurs z najbliższej późniejszej tabeli.
| Element | Reguła | Podstawa |
|---|---|---|
| Wysokość kary | Rozdział XII rozporządzenia 2024/1689 | art. 104 ust. 1 |
| Kurs przeliczeniowy | Średni kurs NBP z 28 stycznia danego roku | art. 104 ust. 4 |
| Termin zapłaty | 30 dni od uprawomocnienia decyzji | art. 104 ust. 5 |
| Dane do wymiaru | 14 dni od otrzymania żądania | art. 105 ust. 1 |
| Brak danych | Komisja ustala podstawę samodzielnie | art. 105 ust. 2 |
Skutek jest taki, że ryzyko kursowe jest zamrożone na rok. Kwota maksymalna w złotych nie zmienia się między styczniem a grudniem, niezależnie od tego, co robi kurs euro.
Dla planowania rezerw to jest wygodne. Dla oceny ryzyka oznacza, że wartość ekspozycji trzeba przeliczyć raz w roku, na przełomie stycznia i lutego.
03Ile czasu ma firma w postępowaniu?
Dwa terminy, oba krótkie i oba biegnące w najgorszym momencie.
Art. 105 ust. 1 daje 14 dni od otrzymania żądania na dostarczenie Komisji danych niezbędnych do określenia podstawy wymiaru kary. Art. 105 ust. 2 przewiduje, że przy braku danych albo przy danych uniemożliwiających ustalenie podstawy Komisja ustala ją samodzielnie.
Drugi przepis jest tym, który powinien napędzać przygotowanie. Milczenie nie zatrzymuje postępowania, tylko przenosi ustalenie podstawy na organ, bez udziału strony.
Art. 104 ust. 5 daje 30 dni na zapłatę, liczone od uprawomocnienia się decyzji, a nie od jej doręczenia. To rozróżnienie ma znaczenie przy planowaniu odwołania.
04Co poza karą pieniężną?
Odpowiedzialność za wykroczenie, w tym osobista.
| Rodzaj | Kogo dotyczy | Tryb |
|---|---|---|
| Administracyjna kara pieniężna | Podmiot obowiązany | Decyzja Komisji, art. 104 |
| Kara ograniczenia wolności albo grzywna | Sprawca czynu z art. 112 lub 113 | Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia |
| Ta sama kara | Osoba działająca w imieniu lub interesie osoby prawnej | art. 112 ust. 2, art. 113 ust. 2 |
Trzeci wiersz jest tym, który zmienia rozmowę w zarządzie. Ustawa wprost obejmuje osobę fizyczną działającą w imieniu lub interesie osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
Art. 114 przesądza, że orzekanie w tych sprawach następuje w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a więc przed sądem, nie przed Komisją.
05Czy karę można obniżyć?
Tak, i to jest osobny mechanizm, o którym warto wiedzieć zanim postępowanie się zacznie.
Rozdział 5 ustawy przewiduje układ w sprawie warunków nadzwyczajnego złagodzenia sankcji, z widełkami od 20 do 70 procent, a przy samodzielnym ujawnieniu naruszenia od 30 do 90 procent. Szczegóły i wyłączenia opisujemy w osobnym tekście o układzie.
Cały rozdział 8, wraz z przepisami karnymi, wchodzi w życie 28 października 2026 r. na podstawie art. 127 pkt 2. Do tego dnia Komisja istnieje, ale nie ma czym ukarać. Co dokładnie zyskuje tego dnia, opisujemy w tekście o uprawnieniach organu.
06Najczęstsze pytania
Jak przelicza się kary z AI Act na złote?
Według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP w tabeli kursów na dzień 28 stycznia danego roku. Jeżeli NBP nie ogłasza kursu tego dnia, stosuje się kurs z najbliższej późniejszej tabeli. Podstawa: art. 104 ust. 4 ustawy.
Ile czasu jest na zapłatę kary?
Trzydzieści dni od dnia uprawomocnienia się decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Termin wynika z art. 104 ust. 5 ustawy o systemach sztucznej inteligencji.
Czy za naruszenie AI Act grozi w Polsce odpowiedzialność karna?
Ustawa przewiduje odpowiedzialność za wykroczenie, nie za przestępstwo. Art. 112 i 113 przewidują karę ograniczenia wolności albo grzywny, a orzekanie następuje w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Co, jeśli firma nie poda danych finansowych?
Komisja ustali podstawę wymiaru sama. Art. 105 ust. 2 pozwala jej to zrobić, gdy podmiot nie dostarczy danych w terminie 14 dni albo gdy dostarczone dane uniemożliwiają ustalenie podstawy.
07Źródła i metoda
- Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003, art. 104, 105, 112, 113 i 114 oraz art. 127 pkt 2.
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689, rozdział XII, w szczególności art. 99, dla wysokości kar i przesłanek ich wymiaru, do których odsyła art. 104 ustawy.
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, do której odsyła art. 114 ustawy o systemach AI.
- Kwoty w złotych zależą od kursu ogłoszonego przez NBP i zmieniają się co roku. Nie podajemy przeliczeń, bo każde byłoby aktualne przez rok i wprowadzałoby w błąd po tym czasie.