W skrócie
- Art. 71 ust. 1 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 1003: Komisja wyznacza termin zawarcia układu nie dłuższy niż miesiąc, z możliwością przedłużenia o okres nie dłuższy niż 3 miesiące.
- Art. 71 ust. 2: strona ma 14 dni od doręczenia postanowienia na złożenie oświadczenia o woli zawarcia układu, a art. 71 ust. 3 pozwala je wycofać do czasu zawarcia układu.
- Art. 72 ust. 2: informacje o charakterze oświadczenia strony, dotychczas nieznane Komisji, nie mogą być dowodem, jeżeli układ nie zostanie zawarty, ani w innym postępowaniu wobec tego podmiotu.
- Art. 74 ust. 1 i 4: oświadczenie o przyjęciu układu ma ustawowo określoną treść, a jego skutkiem jest zrzeczenie się prawa do odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie.
- Art. 80 ust. 1 i 2: przy niewywiązaniu się z zobowiązań Komisja wznawia postępowanie z urzędu, ale nie po upływie 10 lat od doręczenia decyzji z art. 76 ust. 1.
Układ z organem nadzoru zamyka drogę do sądu i robi to jednym oświadczeniem o ustalonej treści.
Rozdział 5 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 1003 opisuje tę wymianę krok po kroku, z terminami liczonymi w dniach i miesiącach.
01Jak wygląda kalendarz od postanowienia do decyzji?
Cztery terminy z art. 71 i art. 73 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 1003, z których jeden zawiesza inny.
| Czynność | Termin | Kto działa | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Zawarcie układu, termin wyznaczony w postanowieniu | nie dłużej niż miesiąc | Komisja wyznacza | art. 71 ust. 1 |
| Przedłużenie tego terminu postanowieniem | nie dłużej niż 3 miesiące | Komisja | art. 71 ust. 1 |
| Oświadczenie o woli zawarcia układu | 14 dni od doręczenia | strona | art. 71 ust. 2 |
| Przyjęcie projektu układu | nie krócej niż 14 dni | strona | art. 73 ust. 3 |
Wiersz czwarty zawiera mechanizm, który ratuje kalendarz. Art. 73 ust. 3 przewiduje, że bieg terminu z art. 71 ust. 1 ulega zawieszeniu do dnia upływu terminu przyjęcia projektu układu, więc czas na analizę projektu nie zjada miesięcznego terminu na zawarcie układu.
Wiersz trzeci ma inną naturę niż pozostałe. Czternaście dni na oświadczenie o woli to termin dla strony, a nie dla organu, i biegnie od doręczenia postanowienia o możliwości zawarcia układu. Art. 71 ust. 3 pozwala to oświadczenie wycofać do czasu zawarcia układu, więc jego złożenie nie jest jeszcze punktem bez powrotu.
Art. 77 ust. 1 i 2 dokładają wymiar, który zmienia rachunek ryzyka. Okresu od wydania postanowienia z art. 70 ust. 1 albo ust. 3 pkt 1 do zawarcia układu albo do postanowienia z art. 75 nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy, a bieg terminów przedawnienia ulega w tym okresie zawieszeniu.
02Co strona musi ujawnić i co jej za to gwarantuje ustawa?
Wszystkie znane okoliczności z art. 72 ust. 1, a gwarancją jest zakaz dowodowy z art. 72 ust. 2.
Art. 72 ust. 1 nakazuje stronie niezwłocznie po złożeniu oświadczenia o woli przedstawić Komisji znane jej okoliczności naruszenia i dowody na ich poparcie, pozwalające stwierdzić spełnienie warunków z art. 70 ust. 4. Strona oświadcza przy tym, że przedstawiła wszystkie znane jej okoliczności i dowody.
Art. 72 ust. 2 jest przepisem, na którym opiera się sens całej tej wymiany. Informacje i dowody mające charakter oświadczenia strony, dotychczas nieznane Komisji, nie mogą być wykorzystane jako dowód, gdy układ nie zostanie zawarty, ani w innym postępowaniu prowadzonym wobec tego podmiotu przez Komisję albo inny organ.
Zakres tej ochrony ma dwie granice, które warto przeczytać dosłownie. Chroni informacje dotychczas nieznane Komisji, więc nie sanuje materiału, który organ i tak zebrał w kontroli prowadzonej wcześniej. Chroni informacje mające charakter oświadczenia strony, a nie każdy dokument przekazany przy tej okazji.
Art. 72 ust. 4 dodaje ciężar, którego nie da się zdelegować. Oświadczenia z art. 72 ust. 1 i 3 składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, z obowiązkową klauzulą o treści: “Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”.
03Jak dokładnie dochodzi do zawarcia układu?
Przez oświadczenie o treści wpisanej do art. 74 ust. 1 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 1003, bez żadnej modyfikacji.
Art. 73 ust. 1 przewiduje, że po stwierdzeniu spełnienia warunków z art. 70 ust. 4 Komisja przygotowuje i przedstawia stronie projekt układu, wskazując rodzaj i zakres proponowanego złagodzenia sankcji, oraz wydaje postanowienie o przedstawieniu projektu. Art. 73 ust. 2 dodaje, że jeżeli strona podjęła zobowiązanie z art. 70 ust. 5, jego treść wchodzi do projektu wraz z zakresem działań, sposobem i terminem wykonania.
Art. 73 ust. 4 każe Komisji pouczyć stronę w postanowieniu o przedstawieniu projektu o sposobie i skutkach przyjęcia układu, w szczególności o skutku z art. 74 ust. 4. Art. 74 ust. 1 podaje pełne brzmienie oświadczenia o przyjęciu układu, z powołaniem daty postanowienia Komisji i podstawy z art. 73 ust. 1. Art. 74 ust. 2 przesądza, że oświadczenie o innej treści jest bezskuteczne, a art. 74 ust. 3 zrównuje niezłożenie oświadczenia w terminie z odrzuceniem projektu.
Art. 74 ust. 4 zawiera cenę tej ścieżki i to ona decyduje o wyborze. Skutkiem oświadczenia o przyjęciu układu jest zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie, sądu ochrony konkurencji i konsumentów, od decyzji z art. 76 ust. 1. Art. 76 ust. 2 dodaje, że decyzja ta jest ostateczna, a art. 78 wyłącza stosowanie do niej art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kto rozważa tę drogę, powinien zestawić ją z alternatywą procesową, którą opisuje tekst o odwołaniu od decyzji Komisji. Ustawowe widełki obniżki z art. 70 ust. 6 wynoszą od 20 % do 70 %, a w przypadku z art. 84 ust. 1 od 30 % do 90 %.
04Kiedy próba układu kończy się niczym?
W czterech sytuacjach z art. 75 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 1003, w tym przy działaniach pozornych, oraz przy odrzuceniu projektu z art. 74 ust. 3.
| Sytuacja | Po czyjej stronie | Podstawa |
|---|---|---|
| Upływ terminu z art. 71 ust. 1, z uwzględnieniem zawieszenia z art. 73 ust. 3, bez zawarcia układu | bez przypisania | art. 75 ust. 1 |
| Niezłożenie oświadczenia o woli zawarcia układu | strona | art. 75 ust. 2 pkt 1 |
| Wycofanie oświadczenia o woli | strona | art. 75 ust. 2 pkt 2 |
| Uznanie działań strony za pozorne | ocena Komisji | art. 75 ust. 2 pkt 3 |
| Odrzucenie projektu układu przez niezłożenie oświadczenia | strona | art. 74 ust. 3 |
Wiersz piąty nie jest odrębną przesłanką z art. 75, lecz drogą do niej: art. 74 ust. 3 zrównuje brak oświadczenia z odrzuceniem projektu, więc termin z art. 71 ust. 1 upływa bez układu. Wiersz czwarty jest jedynym opartym na ocenie, a nie na zdarzeniu. Art. 75 ust. 2 pkt 3 pozwala Komisji zakończyć czynności, gdy uzna, że działania strony mają charakter pozorny i nie zmierzają do zawarcia układu, co czyni tempo i konkretność odpowiedzi strony elementem oceny, a nie tylko kwestią uprzejmości.
We wszystkich tych przypadkach zostaje ochrona z art. 72 ust. 2. Zakaz dowodowy działa właśnie wtedy, gdy układ nie zostanie zawarty, więc nieudana próba nie oznacza, że strona uzbroiła organ przeciwko sobie.
05Co się dzieje po zawarciu układu?
Nadzór nad wykonaniem z art. 79 i możliwość wznowienia z art. 80, ograniczona terminem dziesięciu lat.
Art. 79 ust. 1 pozwala Komisji żądać od strony harmonogramu wykonywania zobowiązań przyjętych w układzie, a art. 79 ust. 2 informacji lub dokumentów dotyczących ich wykonywania. Układ nie jest więc jednorazowym rozliczeniem, lecz zobowiązaniem z okresem obserwacji.
Art. 80 ust. 1 przewiduje wznowienie postępowania z urzędu w przypadku niewywiązania się z zobowiązań w całości albo istotnej części lub stwierdzenia istotnych nieprawidłowości w ich wykonaniu. Art. 80 ust. 2 zamyka tę możliwość po upływie 10 lat od dnia doręczenia decyzji z art. 76 ust. 1.
Art. 82 ust. 1 łagodzi skutek finansowy wznowienia. Kwotę uiszczoną tytułem kary nałożonej decyzją z art. 76 ust. 1 zalicza się na poczet kary nałożonej w wyniku wznowienia, więc strona nie płaci dwa razy za to samo naruszenie. Art. 82 ust. 2 pozwala natomiast Komisji zastosować w nowej decyzji jedną z przewidzianych sankcji albo obie łącznie.
Art. 83 przesądza, że art. 80 i art. 81 nie wyłączają stosowania art. 145 do art. 152 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli ogólnych podstaw wznowienia postępowania. Rozdział 5 wchodzi w życie 28 października 2026 r. na podstawie art. 127 pkt 2, razem z rozdziałem 3 i rozdziałem 4, bez których nie ma postępowania, w którym układ mógłby zostać zaproponowany. Organ, który będzie te postanowienia wydawał, ma już kierownictwo: 24 września 2026 r. Senat wyraził zgodę z art. 28 ust. 1 na powołanie przez Sejm Pameli Krzypkowskiej na Przewodniczącego Komisji.
06Najczęstsze pytania
Ile czasu jest na zawarcie układu z KRiBSI?
Do miesiąca, z możliwym przedłużeniem. Art. 71 ust. 1 ustawy o systemach sztucznej inteligencji każe Komisji wyznaczyć w postanowieniu o możliwości zawarcia układu termin nie dłuższy niż miesiąc, a w uzasadnionych przypadkach pozwala przedłużyć go postanowieniem o dodatkowy okres nie dłuższy niż 3 miesiące.
Co się stanie z ujawnionymi dowodami, jeżeli układ nie dojdzie do skutku?
Nie mogą być użyte przeciwko stronie. Art. 72 ust. 2 wyłącza wykorzystanie jako dowodu informacji i dowodów mających charakter oświadczenia strony, dotychczas nieznanych Komisji, w przypadku gdy układ nie zostanie zawarty, a także w innym postępowaniu prowadzonym wobec tego podmiotu przez Komisję albo inny organ.
Czy po zawarciu układu można się odwołać do sądu?
Nie. Art. 74 ust. 4 przewiduje, że skutkiem oświadczenia o przyjęciu układu jest zrzeczenie się przez stronę prawa do wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie, sądu ochrony konkurencji i konsumentów, od decyzji z art. 76 ust. 1. Art. 76 ust. 2 dodaje, że decyzja ta jest ostateczna.
Jaką treść musi mieć oświadczenie o przyjęciu układu?
Dokładnie taką, jaką określa art. 74 ust. 1. Przepis podaje pełne brzmienie oświadczenia z powołaniem daty postanowienia Komisji wydanego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji. Art. 74 ust. 2 przesądza, że złożenie oświadczenia o innej treści jest bezskuteczne.
Co jeżeli strona nie wykona zobowiązań z układu?
Komisja wznawia postępowanie z urzędu. Art. 80 ust. 1 przewiduje to w razie niewywiązania się w całości albo istotnej części lub stwierdzenia istotnych nieprawidłowości. Art. 80 ust. 2 wyłącza wznowienie po upływie 10 lat od doręczenia decyzji z art. 76 ust. 1, a art. 82 ust. 1 nakazuje zaliczyć zapłaconą już karę na poczet nowej.
07Źródła i metoda
- Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003, rozdział 5, to jest art. 70 do art. 85, oraz art. 127 pkt 2.
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145 do art. 152 zachowane przez art. 83 ustawy o systemach AI oraz art. 162 wyłączony przez jej art. 78.
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689, art. 3 pkt 49 lit. a, b i d, którego wystąpienie zamyka drogę do układu na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy krajowej.
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, dział IVfa dodany art. 115 ustawy o systemach AI, dla właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie jako sądu ochrony konkurencji i konsumentów.
- Ocena tego, kiedy zrzeczenie się odwołania jest korzystne, jest oceną redakcji na podstawie treści przepisów rozdziału 5. Nie jest to porada prawna.