W skrócie
- Art. 127 pkt 2 ustawy odracza o 3 miesiące od ogłoszenia wejście w życie art. 8-18 oraz rozdziałów 3, 4, 5, 8 i 9. Termin upływa 27 października, więc przepisy działają od 28 października 2026.
- Tego samego dnia zaczynają obowiązywać naraz kontrola, postępowanie przed organem, układ o złagodzenie sankcji oraz kary pieniężne i przepisy karne.
- Komisja nakłada kary w wysokościach z rozdziału XII rozporządzenia 2024/1689, a nie według własnej taryfy. Podstawa: art. 104 ust. 1.
- Przewodniczącego powołuje Sejm za zgodą Senatu na 5 lat, maksymalnie na 2 kadencje. Milczenie Senatu przez miesiąc oznacza zgodę. Art. 28.
- Trzon ustawy, w tym rozdział 2 tworzący Komisję, obowiązuje już od 11 sierpnia 2026. Organ istnieje wcześniej, niż zaczyna karać.
Co asystenci AI mówią o twojej firmie?
Odpowiedzi modeli stają się kanałem, nad którym dział komunikacji nie ma kontroli. EntityRise sprawdza, jak asystenci opisują twoją firmę i czyją nazwę podają zamiast niej. Od 19 USD.
Ustawa o systemach sztucznej inteligencji obowiązuje od sierpnia, a mimo to nic się nie wydarzyło. To nie jest przeoczenie ustawodawcy, tylko konstrukcja art. 127.
Organ powstaje wcześniej, niż dostaje narzędzia. Narzędzia dostaje 28 października.
01Dlaczego akurat 28 października?
Bo art. 127 pkt 2 wylicza przepisy, które wchodzą w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa została ogłoszona 27 lipca 2026 r. pod pozycją 1003. Termin biegnie od dnia następującego po ogłoszeniu, więc trzy miesiące upływają 27 października, a wyliczone przepisy działają od dnia następnego.
| Data | Co wchodzi w życie | Podstawa |
|---|---|---|
| 28 lipca 2026 | art. 125 ust. 4 | art. 127 pkt 1 |
| 11 sierpnia 2026 | trzon ustawy, w tym rozdział 2 tworzący Komisję | art. 127 |
| 28 października 2026 | art. 8-18 oraz rozdziały 3, 4, 5, 8 i 9 | art. 127 pkt 2 |
Ta trzecia pozycja wygląda jak techniczne wyliczenie numerów. W praktyce oznacza, że cztery różne mechanizmy zaczynają działać tego samego dnia.
02Co dokładnie zaczyna działać tego dnia?
Cztery rozdziały, z których każdy sam w sobie byłby osobną zmianą.
| Rozdział | Tytuł | Co z tego wynika dla firmy |
|---|---|---|
| 3 | Kontrola przestrzegania przepisów o sztucznej inteligencji | Komisja może przyjść i sprawdzić |
| 4 | Postępowanie przed organem nadzoru rynku | Powstaje tryb, w którym zapada decyzja |
| 5 | Układ w sprawie warunków nadzwyczajnego złagodzenia sankcji | Sankcję można negocjować, z wyjątkami |
| 8 | Przepisy o administracyjnych karach pieniężnych i przepisy karne | Kara pieniężna, a obok niej odpowiedzialność za wykroczenie |
Do tego dochodzą art. 8-18, które dają prawo wystąpienia do Komisji o opinię indywidualną, oraz rozdział 9 ze zmianami w innych ustawach.
Kolejność ma znaczenie. Prawo do zapytania organu o wykładnię i uprawnienie organu do ukarania pojawiają się w tym samym momencie, a nie w odstępie pozwalającym najpierw zapytać.
03Kto kieruje Komisją i jak jest powoływany?
Przewodniczący, którego powołuje i odwołuje Sejm za zgodą Senatu.
Art. 28 ust. 1 przewiduje pięcioletnią kadencję. Senat ma miesiąc od przekazania uchwały Sejmu, a niepodjęcie uchwały w tym terminie oznacza wyrażenie zgody. Ta sama osoba nie może pełnić funkcji dłużej niż przez dwie kadencje.
Kandydat musi mieć obywatelstwo polskie oraz wykształcenie wyższe z tytułem magistra, magistra inżyniera lub równorzędnym. Art. 30 wylicza zamknięty katalog przyczyn odwołania przed upływem kadencji, w tym prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne i rezygnację.
Zastępców powołuje sam przewodniczący, na pięcioletnie kadencje, spośród osób wyłonionych w otwartym i konkurencyjnym naborze. To jest art. 31.
Konstrukcja jest czytelna: kadencyjność i tryb powołania przez izby parlamentu mają dać organowi niezależność od bieżącego układu w administracji, przy czym obsługę organizacyjną zapewnia resort cyfryzacji.
04Czy Komisja ustala wysokość kar?
Nie, i to jest część, którą łatwo przeoczyć.
Art. 104 ust. 1 stanowi, że Komisja nakłada karę w przypadkach, wysokościach i na warunkach określonych w rozdziale XII rozporządzenia 2024/1689. Widełki są więc unijne, a nie krajowe. Ustawa dodaje do tego trzy rzeczy własne.
Po pierwsze, art. 104 ust. 2 i 3: podejmując decyzję, Komisja uwzględnia przesłanki z art. 99 ust. 7 rozporządzenia i wskazuje je w uzasadnieniu. Uzasadnienie ma więc przewidywalną strukturę i da się je kwestionować co do konkretnej przesłanki.
Po drugie, art. 104 ust. 4: równowartość kwot wyrażonych w euro oblicza się w złotych według średniego kursu NBP z 28 stycznia danego roku. Jeden kurs, ustalany raz w roku, wyznacza pułap kar w całym kraju.
Po trzecie, art. 104 ust. 5: karę uiszcza się w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.
05Co zrobić przed 28 października?
Trzy rzeczy, wszystkie tanie, jeśli zrobić je teraz.
Ustalić, kto w organizacji odbierze pismo z Komisji i w jakim czasie. Rozdział 4 wprowadza terminy procesowe, a art. 105 ust. 1 daje 14 dni na dostarczenie danych niezbędnych do określenia podstawy wymiaru kary. To jest termin, w którym nie zdąży się zbudować procesu od zera.
Ustalić, czy w ogóle jesteśmy podmiotem obowiązanym do stosowania rozporządzenia, i zapisać uzasadnienie tej odpowiedzi z datą. Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, warto mieć ją na piśmie wcześniej niż w dniu kontroli.
Sprawdzić, czy któryś z prowadzonych systemów mógłby zostać uznany za system wysokiego ryzyka. Obowiązki merytoryczne z rozporządzenia dla załącznika III zaczynają się dopiero 2 grudnia 2027 r., ale kontrola i kary z ustawy krajowej działają od października i obejmują także te części rozporządzenia, które już obowiązują.
Zapowiedzi prasowe mówią o powołaniu przewodniczącego w październiku i o rozpoczęciu prac Komisji w listopadzie. To są zapowiedzi, nie terminy ustawowe, i nie zmieniają dnia, od którego przepisy działają.
06Najczęstsze pytania
Od kiedy KRiBSI może nałożyć karę?
Od 28 października 2026 r. Art. 127 pkt 2 ustawy odracza wejście w życie rozdziału 8, zawierającego przepisy o administracyjnych karach pieniężnych, o trzy miesiące od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie nastąpiło 27 lipca 2026 r.
Czym jest KRiBSI?
To Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, krajowy organ nadzoru rynku systemów sztucznej inteligencji. Powstaje na podstawie rozdziału 2 ustawy z 3 lipca 2026 r. i jest obsługiwana organizacyjnie przez ministra właściwego do spraw informatyzacji.
Kto powołuje przewodniczącego Komisji?
Sejm za zgodą Senatu, na pięcioletnią kadencję. Senat ma miesiąc na podjęcie uchwały, a brak uchwały w tym terminie oznacza wyrażenie zgody. Ta sama osoba nie może pełnić funkcji dłużej niż przez dwie kadencje.
Czy Komisja ustala własne stawki kar?
Nie. Art. 104 ust. 1 odsyła do przypadków, wysokości i warunków określonych w rozdziale XII rozporządzenia 2024/1689. Ustawa krajowa reguluje natomiast przeliczenie kwot na złote i termin zapłaty.
07Źródła i metoda
- Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003. Podstawa dla art. 28, 30, 31, 104 i 127 oraz dla zakresu rozdziałów 2, 3, 4, 5 i 8. Tekst odczytany z wersji ogłoszonej w Dzienniku Ustaw.
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689, rozdział XII i art. 99, dla wysokości kar, do których odsyła art. 104 ust. 1 ustawy.
- Sposób liczenia terminów vacatio legis: termin biegnie od dnia następującego po ogłoszeniu. Trzy miesiące od 27 lipca upływają 27 października, więc przepisy działają od 28 października. Ta sama metoda daje 11 sierpnia dla terminu czternastodniowego.
- Daty powołania przewodniczącego i rozpoczęcia prac Komisji nie wynikają z tekstu ustawy. Zapowiedzi na październik i listopad 2026 r. pochodzą z komunikatów prasowych i oznaczamy je jako zapowiedzi, nie jako terminy ustawowe.